17 Αυγ 2017

ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ

ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ
ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ
Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗΣ
Σελ. 573, Μάρτιος 2017

     Ο Ι. Ζουργός, δεν παύει να μας εκπλήσσει ευχάριστα, με κάθε καινούριο του βιβλίο. Όπως και τα προηγούμενα, έτσι και το μυθιστόρημά του «Λίγες Και Μία Νύχτες», είναι εξαιρετικό και δύσκολα το αφήνεις από τα χέρια σου.
     Στις 23 Απριλίου του 1909, ο έκπτωτος Αβδούλ Χαμίτ Β! που ονομάστηκε και «κόκκινος σουλτάνος» λόγω των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν με εντολή του, μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη. Οι Νεότουρκοι με την επανάστασή τους, έχουν καταλύσει τη σουλτανική εξουσία και ο φορέας της «εξορίζεται» στη μακεδονική πόλη. «Το τρένο ετοιμάστηκε από την Επαναστατική Επιτροπή μέσα σε λίγες ώρες ειδικά γι’ αυτόν, ένα τρένο έρημο για να τον στείλει μακριά από την Κωνσταντινούπολη, για να τον εξορίσει. Τον μονάρχη συνοδεύουν οι δύο μικροί του γιοι, τρεις από τις γυναίκες του, υπασπιστές, ένα τσούρμο υπηρέτες και η φρουρά που τον επιτηρεί μ’ ένα σφίξιμο στο στήθος».
     Για κατοικία του στη Θεσσαλονίκη, ορίζεται η έπαυλη Αλλατίνι, στην περιοχή των «Εξοχών», όπου προτιμούσαν να κατοικούν όλοι οι ευκατάστατοι Θεσσαλονικείς, ασχέτως θρησκεύματος και καταγωγής. Ο σουλτάνος στη διάρκεια της διαμονής του, δέχεται ελάχιστους επισκέπτες. Ένας από αυτούς είναι ο Αλπερέν Μπέης. «Είναι ντονμές, μεγάλος και τρανός από τους ισμιρλί… Έχει και δικό του τραπεζιτικό γραφείο, είναι νομίζω και μεσίτης σε ακριβά ακίνητα… Βλέπει τον ίδιο το σουλτάνο, αυτό το ξέρω σίγουρα. Οι κακές γλώσσες ψιθυρίζουν ότι τον βοηθάει να έχει κρυφό τον παρά που ‘χει σκόρπιο σ’ όλον τον κόσμο…».
     Ο Αλπερέν Μπέης, έφερνε συχνά στην έπαυλη και την κόρη του, μια όμορφη κοπελίτσα περίπου 8-9 χρονών. Όσο ο πατέρας της συζητούσε με τους άλλους συμβούλους του σουλτάνου,  «…η Μίρζα άκουγε για ώρα πολλή τον πατισάχ να της διηγείται τη ζωή του κι ύστερα, ως αντίδωρο της φιλοξενίας του, του χόρευε, αφού πρωτύτερα ο Τζαφέρ αγάς, ο ευνούχος, είχε κουρδίσει το μεγάλο μουσικό κουτί, αυτό που είχε φυλαγμένες όλες τις μελωδίες της Εσπερίας».
     Το κορίτσι αυτό, είδε τυχαία ένα βράδυ σε κάποιο διάδρομο ο σχεδόν συνομήλικός της-ήταν 11 ετών-Λευτέρης Ζευγός, γιος του κηπουρού της έπαυλης, που βοηθούσε τον πατέρα του να διατηρεί τον κήπο σε τόσο καλή κατάσταση, που αποσπούσε τα εύσημα από τους επισκέπτες και είχε τη δυνατότητα να μπαινοβγαίνει ελεύθερα στο καλά φρουρούμενο κτίριο. «Μια φορά τη συνάντησε μόνη της στον μακρύ διάδρομο του ισογείου- κρατούσε στο χέρι μια μπάλα. Τα μαλλιά της ήταν χτενισμένα όπως των κοριτσιών στις εγγλέζικες καρτ ποστάλ, αυτές που τις πουλούσαν με τα περιοδικά στο πρακτορείο. Πέρασε από μπροστά του με χαμηλωμένα τα μάτια. Το φόρεμά της θρόισε όπως τα φύλλα της έπαυλης όταν τα φυσούσε ο μπάτης απ’ το Καραμπουρνού. Έμεινα να παρατηρεί την πλάτη της-ένα μικρό λευκό τοπίο που απομακρυνόταν».  Εκείνη τη στιγμή δεν το ήξεραν, αλλά αυτή η τυχαία συνάντηση, θα σημάδευε για πάντα τη ζωή τους…

     Όπως γράφω και στην αρχή, ο Ισίδωρος Ζουργός, εντυπωσιάζει για μια ακόμη φορά και μας προσφέρει ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα. Η συναρπαστική γραφή του, γνώριμη από τα προηγούμενα μυθιστορήματά του,  ο καλοδουλεμένος, πλούσιος και «πυκνός» μύθος, οι μοναδικά δομημένοι χαρακτήρες τόσο των «πρωταγωνιστών» όσο και αυτών που παίζουν κάποιο μικρότερο ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας του, τα ταξίδια στην Ευρώπη του μεσοπολέμου, όπου τοπία, πόλεις, συμπεριφορές και νοοτροπίες περιγράφονται με ακρίβεια, οι περιπέτειες στις στέπες της Ουκρανίας, κρατούν δέσμιό τους τον αναγνώστη και δεν του «επιτρέπουν» να αφήσει από τα χέρια του αυτό το πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, μέχρι να φτάσει στο λυτρωτικό «ράλι» της τελευταίας σελίδας.  

11 Αυγ 2017

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΤΟΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΤΟΣ

     O Γιάννης Κ. Κωνσταντάτος γεννήθηκε στην Αθήνα, αλλά κατάγεται από την Κεφαλονιά-για την οποία δηλώνει πάντα περήφανος. Είναι πτυχιούχος του τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου (Master) στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο του Durham. Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, με πολύ σημαντική δράση τόσο στα κοινά, όσο και στην πολιτιστική ζωή του τόπου. Το 2014 εξελέγη Δήμαρχος του Δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης. Έργα του: «Η Τελευταία Ευκαιρία» (2008, εκδ. Γοβόστη), «Απέναντι Στο Πεπρωμένο» (2010, Ιβίσκος), «Ο Έλληνας Αντιβασιλέας Του Σιάμ» (2012, Ιβίσκος), «Ο Αγριάνθρωπος» (2017, εκδ. Καλέντη).

Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;
     Πηγή μου αποτέλεσε η δεκαετία του 80 που την βίωνα ως μαθητής μέσα από την μεγάλη αντιπαράθεση του Ανδρέα Παπανδρέου και Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Τα απόνερα εκείνης της περιόδου πίστευα πως οικονομικά , κοινωνικά , πολιτιστικά και πολιτικά τα βιώνει σήμερα η Ελλάδα της κρίσης και των Μνημονίων . Ήθελα λοιπόν να καταγράψω με μυθιστορηματικά ως σύγχρονος συγγραφέας εκείνο το κλίμα και τις λογικές που χαρακτηρίζουν μια ολόκληρη εποχή και κοινωνία . 

Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα με το αυτό και ποιο είναι αυτό;
     Να πω ότι τα μεγάλα πάθη , οι εντάσεις, ο λαϊκισμός και η δημαγωγία , στο τέλος έχουν καταστροφικά αποτελέσματα για το λαό μας που δυστυχώς την περίοδο εκείνη άλλαζε και το αξιακό του σύστημα, έγινε ένας “υπερκαταναλωτικός” λαός που θέλει πολλά χωρίς να παράγει ανάλογα. Έχουμε δε την ευκαιρία να θέσει τις υποδομές ώστε να γίνουμε μια σύγχρονη χώρα αντί γι΄αυτό που είμαστε σήμερα .

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;
     Ένιωσα απίστευτη χαρά, όπως ακριβώς αντίκρισα τον πρώτο μου γιο. Όταν κράτησα το πρώτο βιβλίο στα χέρια μου ένιωσα σαν να κρατάω το βρέφος για πρώτη φορά. 

Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;
     Φυσικά γιατί κάνεις μια ενδοσκόπηση στην εσωτερική σου επιθυμία και μια αναζήτηση στα βαθύτερα συναισθήματα, ώστε να σφυρηλατήσεις τους ήρωες σου και να τους μπολιάσεις με κάτι από σένα, αν και δεν ταυτίζομαι απαραίτητα με τους ήρωες μου, το αντίθετο θα έλεγα.

Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;
     Όχι ιδιαίτερα γιατί το βιβλίο το έχω μέσα μου και απλά το αποτυπώνω στο χαρτί. Συνεπώς δεν με επηρεάζει κάτι στην αποτύπωση αυτή .

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;
     Δεν μου αρέσει απλά, με ενθουσιάζει. Στην τελευταία μου παρουσίαση στην Ηλιούπολη είχα περίπου 100 άτομα τα οποία έκαναν ερωτήσεις και έγινε ένας ζωντανός διάλογος που προσωπικά με γέμισε με πλούσια συναισθήματα. Το θέλω πολύ και το επιδιώκω .

Σε συζητήσεις με αναγνώστες, έτυχε να σας «υποδείξουν» πτυχές του έργου σας, που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;
     Ναι συνέβη και αυτό κι εκεί κρύβεται η μαγεία ενός έργου. Είναι αυτό που αναδεικνύει και δεν μπορείς ούτε εσύ ο ίδιος ως συγγραφέας να τα δεις. Άλλωστε ένα μυθιστόρημα είναι ένας ζωντανός οργανισμός και στα μάτια του κάθε αναγνώστη μεταλλάσσεται ανάλογα τον δικό του ψυχικό κόσμο .

Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;
     Αν και διάβαζα πολύ και έχω πολλά πρότυπα για διαφορετικούς λόγους που δεν μπορώ να αναλύσω τώρα, ξεχωρίζω τους Καραγάτση και Φρέντυ Γερμανό. Ο πρώτος με συγκλόνισε όταν τον διάβασα με έργα όπως ο Γιούκερμαν , Κίτρινος Φάκελος κλπ . Η διείσδυση του στην Ελληνική κοινωνία και το μέγα θέμα του είναι ο Άνθρωπος και πως λειτουργεί στην  καθημερινότητά του με άγγιξε πολύ . Ο Γερμανός για το χιούμορ του και το πνεύμα του βγαίνει από το έργο του και επειδή αγαπάω τις βιογραφίες και την ιστορία . Φυσικά ο Καζαντζάκης αποτελεί πάντα στο ιερό προσκύνημα εκ μέρους μου στο μεγαλείο του .

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;
     Το γράψιμο είναι ανάγκη. Δίχως αναπνοή δεν ζούμε και δίχως γράψιμο δεν μπορώ να εκτονώσω όλα όσα με “Βασανίζουν” εσωτερικά . Είναι ζωτικό για μένα γιατί αποτυπώνω στο χαρτί τα ενδόμυχα μου. Έτσι το βλέπω ως αναπνοή . Η διαδικασία είναι απλούστατη , το αποτέλεσμα με κάνει να αγωνιώ γιατί το διαβάζουν τρίτοι που δεν  ξέρω πως θα το κρίνουν. Το κάνω όμως πρώτα για μένα.

Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη, το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες, ετοιμάζετε κάτι άλλο;
     Όχι άμεσα, έχω όμως πολλές σκέψεις και κάποιες βιογραφίες  Μεγάλων Ελλήνων όπως του Μαρίνου Χαρμπούρη  ή του Ιωάννη Φωκά , τις ιστορίες των οποίων δεν τις γνωρίζει ο πολύς κόσμος αλλά πιστέψτε με είναι συναρπαστικό .
Σας ευχαριστώ πολύ!





6 Αυγ 2017

ΤΥΧΗ ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ

ΤΥΧΗ ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ
ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΚΡΟΓΙΩΡΓΟΥ
Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
Σελ. 125, Μάιος 2017

     Την πρώτη πεζογραφική της δουλειά, παρουσίασε πριν από λίγους μήνες η Γ. Μακρογιώργου.
     Το βασικό θέμα του βιβλίου, είναι οι ποικίλες ανθρώπινες σχέσεις και κυρίως οι διαμάχες γονιών και παιδιών που προκύπτουν από τη διαφορετική θεώρηση της κοινωνίας και του κόσμου.
     Η Ευτυχία, είναι μια γυναίκα που στερήθηκε πολλά από τα «θέλω» της, επειδή έτσι επέβαλλαν οι συνθήκες (τότε που η «ελεύθερη βούληση» αποδείχτηκε μια μεγάλη αυταπάτη). Τον τελευταίο καιρό τα έχει με την κόρη της (από τον πρώτο της γάμο), τη Μαρία. «Το τι της έκανε κι της κάνει αυτό το παιδί της Ευτυχίας, άλλο πράγμα. Στο γυμνάσιο, είχε μπλέξει. Την πηγαινόφερναν κάτι τύποι με μηχανάκια. Άκουγε Heavy Metal, φορούσε μαύρα κι έβαφε μαύρα τα μάτια, τα χείλη και τα νύχια. Η μάνα της είχε υπόνοιες για ναρκωτικά». Ο πιο πρόσφατος καβγάς, αφορά τις σπουδές, αφού η Μαρία θέλει να παρατήσει την Αγγλική Φιλολογία και να δώσει εξετάσεις στην Καλών Τεχνών.
     Τότε η Ευτυχία διαγνώστηκε με καρκίνο. Στο στήθος. «Τη μέρα της διάγνωσης η λέξη «καρκίνος» αντί να μου δημιουργήσει εικόνα με έμπασε σε έναν άλλο κόσμο με σκοτάδια και ομίχλη, κι εγώ να παραλύω σιγά-σιγά, κι όλο αυτό να ξεκινάει από το αριστερό στήθος».
     Στο άκουσμα μιας τέτοιας διάγνωσης, ο κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά. Η Ευτυχία, μετά το αρχικό μούδιασμα, αποφασίζει να το παλέψει με όλες της τις δυνάμεις και να διεκδικήσει κάποια απ’ όλα όσα στερήθηκε. «Μαστεκτομή, πλαστική και χημειοθεραπείες… Όταν άρχισαν να πέφτουν τα μαλλιά, μου βγήκε να γράφω. Για κάθε τούφα και μια σελίδα. Ξεκίνησα από ημερολόγια κι έφτασα σε ποιήματα, διηγήματα. Σε χαρτάκια, τεφτέρια, στο λάπτοπ. Μου ήταν απαραίτητο. Το αγαπημένο μου παιχνίδι με τις λέξεις»
     Το «παιχνίδι με τις λέξεις» θα αποδειχθεί εξαιρετικά θεραπευτικό και θα τη βοηθήσει να επουλώσει πολλές πληγές: σωματικές, ψυχικές και σχέσεων με τους γύρω της.
     Ενδιαφέρουσα η πρώτη αυτή προσπάθεια της Γ. Μακρογιώργου. Θα μπορούσε να επεκτείνει κάπως την πλοκή, αλλά όπως λέει η ίδια, αν το έκανε θα επρόκειτο για τελείως άλλο βιβλίο. Επίσης με ξένισε το γεγονός ότι σε κάποια σημεία, παραθέτει περισσότερες από μία επιλογές για τη συνέχεια της ιστορίας. Κατά τα λοιπά, το μυθιστόρημα έχει πολύ καλό τρόπο γραφής, διεισδυτική σκιαγράφηση των χαρακτήρων, εξαιρετικό χειρισμό της γλώσσας και περιγραφή των καταστάσεων που αν και δεν τις έχει βιώσει η ίδια η συγγραφέας, είναι αληθοφανέστατες. Ελπιδοφόρο πρώτο «δείγμα γραφής» που μας κάνει να ελπίζουμε σε ανάλογη (ή και καλύτερη) συνέχεια. 


26 Ιουλ 2017

ΜΑΪΛΣ ΝΤΕΪΒΙΣ

ΜΑΪΛΣ ΝΤΕΪΒΙΣ
ΕΚΤΟΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ
ΜΑΚΗΣ ΜΑΛΑΦΕΚΑΣ
Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ
Σελ. 79, Απρίλιος 2017

     Ο Μ. Ντέϊβις, είναι από τους μουσικούς που χάραξαν καινούριους δρόμους στο χώρο της τζαζ μουσικής. Ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, που προφανώς του αρέσει πολύ η μουσική του Ντέιβις, προσπαθεί να μας «συστήσει» τον μουσικό ή μάλλον κάποιες πλευρές του χαρακτήρα και την προσωπικότητάς του.                                                                             Για να το πετύχει, δεν χρησιμοποιεί την κλασική φόρμα της βιογραφίας, σκοπός του άλλωστε δεν είναι να γράψει μια βιογραφία, αλλά μας περιγράφει μέσα από δώδεκα ολιγοσέλιδα κείμενα, στιγμιότυπα από την ταραχώδη προσωπική του ζωή, αλλά και τη μουσική του πορεία. Θεωρεί ότι η προσωπική ζωή και το έργο του κάθε καλλιτέχνη είναι αξεδιάλυτα, αλλά και το ένα «ερμηνεύει» και συμπληρώνει το άλλο. «Η εικόνα και ο ήχος του είναι δυνάμεις αλληλένδετες, ομοούσιες, απ’ την αρχή ως το τέλος. Όπως το ίδιο ακριβώς είναι η ζωή και το έργο του. Λέγεται συχνά ότι αυτά τα δύο δεν πρέπει να τα μπερδεύουμε, ζωή και έργο, έργα και ημέρες, σώμα και ψυχή… Άλλο το ’να κι άλλο τ’ άλλο… (Συνήθως αυτά τα λένε όσοι, ξέρουν ότι δεν έχουν ζωή, ενώ πιστεύουν ότι έχουν έργο). Όχι, είναι το ίδιο και το αυτό. Η εικόνα. Κοιτάξτε. Είναι πάντα η ίδια».
     Ο Μάιλς Ντέιβις, γεννήθηκε το 1926 και πέθανε το 1991. Μεγάλωσε στο Saint Louis μέσα σε εύπορη οικογένεια. Στα 13 έπιασε στα χέρια του για πρώτη φορά τρομπέτα. Γρήγορα έγινε δεξιοτέχνης στο όργανο. Στα 18 είχε μετακομίσει στη Νέα Υόρκη για να πραγματοποιήσει το μοναδικό σκοπό της ζωής του: να παίζει τζαζ. Το 1950, σε ηλικία μόλις 24 ετών έβγαλε το δίσκο «Birth Of Cool», εισάγοντας ένα νέο είδος τζαζ. Μέχρι το 1991, έτος του θανάτου του, συνέχισε να αναδεικνύει μουσικά ταλέντα και να πρωτοπορεί, εμπνεόμενος νέα μουσικά είδη.
      Τα κείμενα του βιβλίου είναι διεισδυτικά, εκρηκτικά κάποιες φορές, που παρά το γεγονός ότι αναφέρουν μόνο ψηφίδες, μας κάνουν κοινωνούς της ζωής και του έργου του Ντέιβις. Στο τέλος του βιβλίου, ο συγγραφέας προτείνει δέκα βιβλία, που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα το κλίμα και την ατμόσφαιρα της εποχής στην οποία αναπτύχθηκε η τζαζ μουσική και κατάφερε να ξεφύγει από το «περιθώριο» στο οποίο την είχαν κατατάξει οι κοινωνικές συνθήκες που ευνοούσαν τη μισαλλοδοξία και τον ρατσισμό. 


24 Ιουλ 2017

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΛΟΧΙΑΣ

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΛΟΧΙΑΣ
ΣΤΑΘΗΣ ΛΟΥΒΑΡΙΣ
Εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ
Σελ. 359, Απρίλιος 2017

     «Αληθογράφημα» χαρακτηρίζει το έργο του ο συγγραφέας Σ. Λούβαρις και εξηγεί τι εννοεί: «Τα πρόσωπα, οι τόποι και τα γεγονότα είναι αληθινά σ’ αυτό το έργο αληθοπλασίας, πλην όμως κιβδηλώνυμα, για να μπορέσουν να αντιπροσωπεύσουν αδιακρίτως την ευρύτερη πραγματικότητα της Γερμανικής Κατοχής».
     Ο ελληνομαθής λοχίας Άλμπρεχτ Χάζε, αφοσιωμένο μέλος του ναζιστικού κόμματος, μέλος της γερμανικής Μυστικής Αστυνομίας Στρατού, που στη διάρκεια της Κατοχής υπηρετεί στο ελληνικό νησί Άδεσμος, αποφασίζει να τηρήσει ένα ημερολόγιο, γραμμένο στα ελληνικά. Αφ’ ενός γιατί πιστεύει ότι γράφοντας στη γλώσσα του εχθρού, δηλ. των Ελλήνων θα μπορέσει να τους κατανοήσει καλύτερα. Αφ’ ετέρου: «Υπάρχει όμως κι ένας άλλος, πολύ σπουδαιότερος λόγος που με κάνει να γράφω σ’ αυτές τις σελίδες. Αν σκοτωθώ, αυτές είναι που θα με συστήσουν στον ανήλικο γιο μου».
     Τελικά όμως, ο γιος του δεν έμελλε να διαβάσει το ημερολόγιο. Τα αντάρτικα σώματα του νησιού, αποφάσισαν την εξόντωση του απεχθούς λοχία, λόγω της σκαιότητας, της σκληρότητας και της αναλγησίας με τις οποίες αυτός φέρονταν στον άμαχο ντόπιο πληθυσμό. «Οι αντάρτες… σκότωσαν τον Χάζε επειδή έκαψε τα χωριά τους, τουφέκισε τους αδελφούς τους, έστειλε ομήρους στη Γερμανία, έκανε προσωπικές απειλές». Μετά την εκτέλεσή του, κάποια από τα υπάρχοντά του, μοιράστηκαν ανάμεσα στους αντάρτες.
     Πολλά χρόνια αργότερα, ο εγγονός ενός από τους αντάρτες, μετά το θάνατο του παππού του, αποφάσισε να ξεκαθαρίσει το μπαούλο στο οποίο ο παππούς φύλαγε διάφορα ενθύμια. Ανάμεσα στα άλλα αντικείμενα, βρήκε το ημερολόγιο, του οποίου την αξία ο παππούς δεν αντιλήφθηκε, ίσως γιατί ήταν αναλφάβητος. «Μετά τα θάνατό του, πέρσι, βρήκα εγώ αυτό το σημειωματάριο και αμέσως κατάλαβα ότι πρόκειται για μια λεπτομερή περιγραφή των εγκλημάτων του Άλμπρεχτ Χάζε κατά την κατοχή, καταγεγραμμένων ένα προς ένα… Είναι ένα κείμενο που δείχνει ξεκάθαρα τις προθέσεις και τις πράξεις του, παγωμένες μέσα στο χρόνο-όπως το κουνούπι μέσα στο κεχριμπάρι, αφτιασίδωτες από την όποια διάθεση καλλωπισμού που θα δημιουργούσε σίγουρα η προοπτική ενός δικαστηρίου εγκλημάτων πολέμου».
     Το ημερολόγιο, είναι η κυνική περιγραφή των αποτρόπαιων εγκλημάτων αλλά και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιούσαν οι ναζί για να καθυποτάξουν το φρόνημα και τη διάθεση αντίστασης του πληθυσμού των εδαφών που κατακτούσαν. «Εδώ ο πόλεμος έχει αλλάξει χαρακτήρα. Δεν γίνεται για εδάφη-τα εδάφη τα έχουμε πλέον-αλλά για να τσακίσει το ηθικό του αντιπάλου μέσω της διάλυσης της οικονομίας και της κοινωνίας του, μέσω της υπονόμευσης του τρόπου ζωής του».
     Τις ημερολογιακές εγγραφές, που φανερώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την εγκληματική ιδεολογία και πρακτική του ναζισμού, σχολιάζει με καίριες παρεμβάσεις ο εγγονός του αντάρτη που συμμετείχε στο απόσπασμα εξόντωσης του Χάζε.

     Βιβλίο απείρως διδακτικό, που έρχεται να ανασκαλέψει τη μνήμη, για να μην ξεχνάμε τα ναζιστικά-φασιστικά εγκλήματα, τώρα που η φασιστική ιδεολογία δείχνει να σηκώνει κεφάλι στην υπόλοιπη Ευρώπη και στη χώρα μας. 

19 Ιουλ 2017

ΤΟ ΘΑΥΜΑ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ
EMMA DONOGHUE
Μετάφραση: ΡΗΓΟΥΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Σελ. 360, Μάιος 2017

     Το νέο βιβλίο της βραβευμένης συγγραφέως E. Donoghue από την Ιρλανδία, είναι ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Το Θαύμα».
     Τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, σ’ ένα μικρό χωριό της Ιρλανδίας, το Άθλον, ένα 11χρονο κορίτσι, η Άννα Ο’ Ντόνελ, ισχυρίζεται ότι επιβιώνει επί τέσσερις μήνες χωρίς φαγητό. «…ισχυρίζεται- ή μάλλον οι γονείς της ισχυρίζονται- ότι δεν έχει λάβει τροφή από τη μέρα των ενδέκατων γενεθλίων της». Πρόκειται για θαύμα, μοναδικό ιατρικό φαινόμενο ή μια καλοστημένη απάτη; Η ιστορία του κοριτσιού γίνεται γρήγορα γνωστή, κάτι που προσελκύει τον Τύπο, διάφορους περίεργους, αλλά κυρίως θρησκόληπτους περιηγητές που επισκέπτονται την κατοικία της, για να δουν και να αγγίξουν το κορίτσι. Μια επιτροπή από τους «προεστούς» του χωριού, αποφασίζει ότι πρέπει να δοθεί μια οριστική απάντηση. Πρόκειται για θαύμα ή για απάτη; Για να το διαπιστώσουν, αποφασίζουν να θέσουν το κορίτσι κάτω από 24ωρη παρακολούθηση, για ένα διάστημα δεκαπέντε ημερών, ώστε να φανεί αν λαμβάνει με κάποιο τρόπο, με κάποιο τέχνασμα τροφή ή αν όντως επιβιώνει χωρίς να τρέφεται. Για το λόγο αυτό, αποφασίζουν να προσλάβουν δύο έμπειρες κι έμπιστες γυναίκες. Η μία είναι καλόγρια. Η αδελφή Μιχαήλ. Η άλλη, είναι η λονδρέζα Ελίζαμπεθ (Λιμπ) Ράϊτ. Νοσηλεύτρια που έχει εκπαιδευτεί από τη διάσημη για τις πρωτοποριακές για την εποχή της πρακτικές, αλλά και για την προσφορά της Φλόρενς Νάιτινγκέιλ και είχε εργαστεί σε νοσοκομείο εκστρατείας στο Σκούταρι (περιοχή της Κωνσταντινούπολης) στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου (1854-55).  «Το μόνο που της είχε πει η προϊσταμένη στο νοσοκομείο ήταν ότι κάποιοι χρειαζόταν μια πεπειραμένη νοσοκόμα για δύο εβδομάδες και για αποκλειστική απασχόληση. Παρέχονταν έξοδα διαμονής και ταξιδιού από και προς την Ιρλανδία, καθώς και μια ημερήσια αποζημίωση».
     Όταν η Λιμπ φτάνει στο Άθλον και στην «κατοικία» των Ο’ Ντόνελ και μαθαίνει την «αποστολή» της, την καταλαμβάνει απελπισία. Οι συνθήκες ζωής είναι πολύ δύσκολες, αλλά και το κορίτσι, η Άννα, αρχίζει να παρουσιάζει σημάδια ελλιπούς σίτισης. Παράλληλα είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει ένα κλίμα που δημιουργεί το «εκρηκτικό» μίγμα της άγνοιας, της αμορφωσιάς, της μισαλλοδοξίας, της δεισιδαιμονίας και της θρησκοληψίας. Η Λιμπ σύντομα καταλαβαίνει ότι η ζωή της Άννας βρίσκεται σε κίνδυνο. «…ένα παιδί τόσο άσχημα παγιδευμένο σε ένα όνειρο που ζούσε στον ξύπνιο του, ώστε βάδιζε γραμμή κατά τον γκρεμό χωρίς να το ξέρει». Το οικογενειακό περιβάλλον, επιτείνει τη θρησκοληψία του κοριτσιού και αρνείται να αντιληφθεί τον κίνδυνο που διατρέχει η Άννα. Η ίδια βλέπει τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα της, αλλά θεωρεί ότι τρέφεται με «μάννα» και ότι εκτελεί θεϊκές εντολές. Μάλιστα η αυθυποβολή είναι τόσο έντονη, που δεν αισθάνεται καν, το αίσθημα της πείνας. «Η πείνα ήταν ο κοινός τόπος όλων των ανθρώπων. Το σώμα παρακινούσε το βρέφος να κλάψει κάθε πρωί: τάισε με. Όχι όμως το σώμα της Άννας Ο’ Ντόνελ. Όχι πια».
     Ο μόνος που αντιλαμβάνεται το πρόβλημα στις πραγματικές του διαστάσεις, είναι ο δημοσιογράφος Ουίλιαμ Μπερν, που έχει έλθει από το Δουβλίνο, για να καλύψει την ιστορία. Σ’ αυτόν θα απευθυνθεί η Λιμπ, όταν προσπαθώντας να σώσει την Άννα, θα βρει όλες τις άλλες «πόρτες κλειστές».
     Ένα συναρπαστικό και καθηλωτικό ψυχολογικό θρίλερ. Μια τοιχογραφία μιας εποχής και των αντιλήψεών της. Μια ξεκάθαρη απεικόνιση της σύγκρουσης των νοοτροπιών, της θρησκοληψίας και του ορθολογισμού, του παρωχημένου με το ελπιδοφόρο καινούριο. Ένα μυθιστόρημα που θα κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι την τελευταία σελίδα.


13 Ιουλ 2017

ΤΑΣΟΣ ΚΑΝΤΑΡΑΣ

ΤΑΣΟΣ ΚΑΝΤΑΡΑΣ
     Ο Τάσος Κανταράς, κατάγεται από τη Γαλάτιστα Χαλκιδικής. Εργάστηκε ως τεχνικός εγκαταστάσεων στον ΟΤΕ. Αρθρογραφεί για πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα σ εφημερίδες και ηλεκτρονικά μέσα δικτύωσης. Είναι ενεργό μέλος της Αυτοδιοίκησης Α! βαθμού, μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ και του ΔΣ του Δικτύου Αιρετών της Ευρώπης. Έργα του: «Διαρκές Φύλλο Πορείας» (Τόπος, 2016).

Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το βιβλίο σας ιστορικό μυθιστόρημα;
     Ναι. Το “Διαρκές Φύλλο Πορείας” είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που η πλοκή του διαδραματίζεται σε μια μεγάλη ιστορική περίοδο. Από το τέλος του 19ου αιώνα, μέχρι και την περίοδο του μεσοπολέμου.
Θα έλεγα, ότι είναι ένα μυθιστόρημα που τα πραγματικά γεγονότα υπερισχύουν κατά πολύ των φανταστικών.
Ο αναγνώστης, μπορεί να ξαναδιαβάσει την ιστορία, μέσα από την πορεία και τη ζωή των απλών ανθρώπων του λαού μας.

Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;
     Βασική πηγή έμπνευσης και πρόκληση ταυτόχρονα, στο να επιχειρήσω το γράψιμο του βιβλίου, ήταν οι ανεκτίμητες περιγραφές, που είχα την ευτυχία να ακούσω από τα χείλη του παππού μου. Ο οποίος έζησε ενενήντα έξι χρόνια, ήταν παρών σε όλα τα συμβάντα της μεγάλης αυτής ιστορικής περιόδου, σε ορισμένα δε πρωταγωνίστησε. Ένα σημαντικό ερέθισμα, που επίσης με “έσπρωξε” στην συγγραφή, ήταν μια σειρά από φωτογραφίες του 1916, που ανακάλυψα στο διαδίκτυο και αφορούσαν την “επίσκεψη” στην περιοχή της Γαλλικής Αποικιακής Στρατιάς.
Φωτογραφίες συγκλονιστικές, που η προσεκτική τους μελέτη, αποκαλύπτει την βασική αιτία της κακοδαιμονίας και των περιπετειών της χώρας, που δεν ήταν άλλη από την αποικιακή πολιτική των κυρίαρχων της εποχής. Ο Εθνικός Διχασμός, η εκστρατεία στην Ουκρανία, η Μικρά Ασία, είναι ένα κουβάρι τραγικών γεγονότων, με το οποίο μας τύλιξαν οι ξένοι “προστάτες” μας.

Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα με το βιβλίο και ποιο είναι αυτό;
     Θα έλεγα πως κάθε λογοτεχνικό βιβλίο εμπεριέχει το δικό του ή καλύτερα τα δικά του μηνύματα. Πολύ περισσότερο ένα μυθιστόρημα ιστορικού περιεχομένου, στο οποίο προφανώς ο συγγραφέας βλέπει τα γεγονότα και από τη δική του υποκειμενική σκοπιά.
Μέσα από όλα αυτά, τα τραγικά πολλές φορές γεγονότα, πολλά από τα οποία έχουν άμεση αναφορά στη σημερινή ζοφερή κατάσταση, ήθελα να αναδείξω τη στάση ζωής των ανθρώπων που θέλησαν να ζήσουν με το κεφάλι ψηλά και να μην υποταχτούν.

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νοιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το έργο σας;
     Κατ αρχήν αισθάνθηκα το αίσιο τέλος μιας προσπάθειας, ότι το δημιούργημα μου, που βγήκε μέσα από την ψυχή και το μυαλό μου, πήρε σάρκα και οστά.
Ότι έκανα το χρέος μου, απέναντι σ αυτούς που όλο αυτό το διάστημα αισθανόμουν ότι ήσαν μέσα μου και μου ζητούσαν να τους δώσω “φωνή”.
Μαζί με το συναίσθημα της ικανοποίησης όμως, αναδύθηκε αυθόρμητα η αγωνία για τον βαθμό της ανταπόκρισης, που μπορεί να τύχει το δημιούργημα μου, στον κόσμο.

Τι συμβαίνει στους ήρωες των βιβλίων σας, όταν τελειώνει η συγγραφή;
     Οι ήρωες του βιβλίου μου, νομίζω πως ταξιδεύουν πια πέραν των στενών ορίων της περιοχής που έζησαν και έδρασαν. Ταξιδεύουν μαζί με το βιβλίο, για να μεταφέρουν την στάση ζωής που επέλεξαν. Να υπενθυμίσουν πως σε δύσκολους καιρούς υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα ανυπότακτοι.
Προσωπικά, βρίσκονται περισσότερο από ποτέ μέσα μου.

Έχετε βιώσει συναισθήματα όμοια με των ηρώων σας;
Σας μοιάζει κάποιους από τους ήρωες σας;
     Προφανώς μιλάμε για διαφορετικές εποχές και καταστάσεις.
Όμως, ο πολίτης του σήμερα, δεν μπορεί παρά να έχει νιώσει ανάλογα αρνητικά συναισθήματα. Την οργή για την κοινωνική αδικία που παραμένει παρούσα.
Την οργή για την χρεωκοπία της χώρας του, για τρίτη συνεχή φορά.
Κυρίως όμως, για τις επιπτώσεις της και για το ποιος πληρώνει γι αυτήν.
Αλλά υπάρχουν και θετικά συναισθήματα. Συναισθήματα ελπίδας. Είναι οι αγώνες που δόθηκαν και δίνονται. Μπορεί να είναι μακρινοί οι αγώνες του μεσοπολέμου και του 36, θα διδάσκουν όμως για πάντα, την αγωνιστική παράδοση του λαού μας.
Όσο αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, αν δηλαδή μου μοιάζει, κάποιος από τους ήρωες του μυθιστορήματος, θα έλεγα πως οι πρωταγωνιστές, αντιπροσωπεύουν με την αυθεντικότητα τους, ανθρώπινους χαρακτήρες με τους οποίους μπορεί να ταυτιστεί ένας κοινωνικός αγωνιστής οποιασδήποτε εποχής.

Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;
     Κοντινοί μου άνθρωποι, που υπήρξαν ταυτόχρονα οι αναγνώστες και οι πρώτοι -ας πούμε- κριτές της προσπάθειας μου.

 Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;
     Θα έλεγα πως στη ροή της γραφής, έρχονται φορές που σκέφτεσαι πως θα λειτουργούσες ή θα αντιδρούσες εσύ ο ίδιος, σε αντίστοιχες καταστάσεις.
Πάντα παίρνοντας υπόψη το περιβάλλον, τις συνθήκες μέσα στις οποίες διαδραματίζονται τα γεγονότα. Παρόλο που θεωρώ πως αποστολή του συγγραφέα, είναι να αποτυπώσει όσο πιο γνήσια γίνεται το θέμα που διαπραγματεύεται και όχι να ανακαλύψει τον εαυτό σου σ αυτό, δεν σας κρύβω, πως υπήρξαν στιγμές όπου εμβαθύνοντας τους χαρακτήρες και τις συμπεριφορές των ηρώων, ανακάλυψα “κρυφές” πτυχές του εαυτού μου, που φωτίζονταν ξαφνικά.

Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;
     Η συγγραφή ενός ιστορικού μυθιστορήματος, είναι μια συνεχής αναζήτηση και επιβεβαίωση της ιστορίας. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, μπορεί να υπάρξουν και ανατροπές. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, για ορισμένα πράγματα, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Πολλά παραδείγματα, αλλά θα σταθώ σε ένα. Γράφοντας, ψάχνοντας και μελετώντας παράλληλα τα ιστορικά γεγονότα, ενισχύθηκε περισσότερο η πεποίθησή μου, για την εγκληματική στάση των δύο κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων, στην περίοδο της Μικρασιατικής εκστρατείας. Αναφέρομαι στην Μικρά Ασία, γιατί αποτελεί σημαντικό κομμάτι του μυθιστορήματος μου.

Ποιος αναγνώστης είναι ο ιδανικός για σας;
     Ιδανικός αναγνώστης, μπορεί να είναι ο κάθε αναγνώστης ενός βιβλίου, που θα έλεγα πως διαβάζει με ανοικτή ψυχή και όχι μόνον με ανοικτά μάτια.
Η ανάγνωση ενός βιβλίου έτσι κι αλλιώς έχει πολλαπλά οφέλη.
Μπορεί να συμβάλλει από την απόδραση από την καθημερινότητα, μέχρι την τόνωση της πολιτικής συνειδητοποίησης του αναγνώστη. Από την ψυχαγωγία του, τον προβληματισμό του για τα διαδραματισθέντα ιστορικά γεγονότα, μέχρι τον επηρεασμό του από τις ηθικές αξίες και τις συμπεριφορές των πρωταγωνιστών.

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;
     Ναι. Το επιδιώκω θα έλεγα. Για να δω από την μια τις αντιδράσεις τους και από την άλλη να συζητήσω μαζί τους τα ιστορικά θέματα που αναφέρονται στο βιβλίο. Την σημασία τους, τις επιπτώσεις κλπ.

Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;
     Δεν θα το έλεγα. Βασικά με επηρέασε, η αγάπη που είχα από μικρός για την Ιστορία και η αναζήτηση όλων των καταγεγραμμένων απόψεων γύρω από τα ιστορικά γεγονότα. Αλλά και ιστορικές λεπτομέρειες, που αξίζει να ψάξει κανείς περισσότερο για να φωτίσει καλύτερα την ιστορική αλήθεια.

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;
     Εύκολη δεν είναι. Τις δυσκολίες τις ξεπερνάει κυρίως η επιμονή να πετύχεις τον τελικό στόχο. Το γράψιμο, είναι βασικά μια κορυφαία, ξεχωριστή, βαθιά εσωτερική διαδικασία του συγγραφέα.

Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη, το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες, ετοιμάζετε κάτι άλλο;
     Το “Διαρκές Φύλλο Πορείας” κυκλοφορεί εδώ και έξι μήνες.
Είμαι ευχαριστημένος από την ανταπόκριση των φίλων αναγνωστών.
Να ευχαριστήσω ιδιαίτερα όσους συνέβαλλαν στις επιτυχημένες παρουσιάσεις -εκδηλώσεις. Στο επόμενο διάστημα προγραμματίζονται να γίνουν και άλλες.
Βέροια, Κατερίνη, Σιθωνία και αλλού.
Ναι, έχω ξεκινήσει το επόμενο βιβλίο, ως συνέχεια του προηγουμένου. Θα είναι ένα πολιτικό, κοινωνικό και ιστορικό μυθιστόρημα, που τα γεγονότα του θα διαδραματίζονται στην μεταπολεμική περίοδο.